KERS Nedir, Ne Degildir?

Ingilizcesi "Kinetic Energy Recovery System (KERS)" mekanizmasinin bas harflerinden olusan bu sisteme turkcede Kinetik Enerji Geri Donusum Sistemi (KEGDS) diyebiliriz. Temel amaci hareket halindeki aracin frenleme esnasinda kaybolan kinetik enerjisini geri kullanabilmek icin uretilen bir otomotiv sistemidir. Bu enerji frenleme esnasinda mekanik enerji olarak bir volan (volan nedir merak edenler buradan buyursun) veya elektrik enerjisi olarak bir pil icine depolanarak daha sonra kullanilmaya hazir halde saklanir. Ilk test calismalarina 2008'de baslayan Formula 1 takimlari daha sonra cok cesitli tekniklerle bu iki temel prensip uzerinde calismalar yaptilar.  


Frenleme ile pilin doldurulmasi
KERS butonuna basarak ekstra guc alinmasi  


KERS ilk olarak Formula 1 2009 Sezonunda kullanilmaya baslandi ama Formula 1 2010 Sezonunda kullanimindan vaz gecilirken, gecen sezon tekrar daha da yaygin bir sekilde kullanilmaya baslandi, 12 takimdan 9'unda KERS aktif olarak kullanildi. 2009'da sadece dort takim KERS kullanmisti o da sadece belli yarislarda... Sistemin henuz oturmamasinin baslica sebepleri arasinda ekstradan getirdigi 25 kiloluk agirlikgi ve ayni zamanda olmasi veya olmamasi durumunda bu agirligin F1 aracinin dengesine etkisini  sayabiliriz. Bir diger neden olarak da, sistemin kendi ozunde karmasik olmasina ek olarak FIA'nin kati kurallari ile daha da karmasik hale gelmesi takimlarin bu konu icin zaman ve para harcamalarina isteksiz bakmalarini sayabiliriz. Ama sagladigi katkinin zamanla oturmasi ile daha fazla takim daha sik olarak sistemi kullanmaya basladi. Ilk KERS'li arac ile gelen zafer Hugaring - Macaristan GP'sinde Mclaren pilotu Lewis Hamilton tarafindan geldi. Ayni yil Kimi Raikkonen de Belcika GP'sini Fisichella'nin onunde kazanirken, Fisichella "Aslinda ben daha hizliydim ama Kimi, KERS sayesinde beni gecebildi" seklinde bir aciklama ile KERS'in yavas yavas yaris kazanmak icin gerekli ve onemli bir sistem haline geldigini belirtmis oldu. Neyse sozu Mark Webber'e birakalim da anlatsin



Suana kadar KERS ile ilgili bir calisip bir calismamasi, yari yolda bozulmasi, otomobilin dengesini bozmasi, kalkista istenilen performansi vermemesi gibi cok degerli saniye kayiplari haricinde tehlikeli sayilabilecek sadece iki olay yasandi. Bunlarin ilki Redbull'un ilk denemelerinde elektirik enerji depolamak icin kullanilan pilin arizalanmasi uzerine yangin riskinden dolayi tum takimin binayi bosaltmasiydi. Digeri ise KERS sistemini test eden BMW Sauber mekaniklerinden birisinin Christian Klien'i arabasina dokunmasi ile kendisini elektrik carpmasi oldu. 

Binek Otomobillerde KERS
KERS'in halen daha binek otomobiller icin gelistirilmesinin devam ettigini soylemekte yarar var, henuz stabil ve her aracta kullanilabilen verimli bir yapiya gecilemedi. Mclaren Mercedes, Toyota, Porsche ve Mazda firmalari bu konuda ciddi yatirim ve calismalar yapmaktalar. Ozellikle Mazda bu sene acikladigi i-ELOOP (temelinde KERS diyebilecegimiz mekanizma) ile, otomatik start - stop sistemi olan i-Stop'u  beraber kullanarak %10 oraninda bir benzin tasarrufunda bulundugunu iddia etti.

Ben motor uzmaniyim cok daha fazla teknik bilgiye ihtiyacim var derseniz sizi isin uzmanina gonderiyorum.

0 comments:

Yorum Gönder

 

Formula 1 © 2009. Hakan Saglam